“Een open houding hebben en fouten durven maken; dat is heel belangrijk voor leerkrachten en kunstvakdocenten”, vertelt Maxim van Someren, adviseur mediawijsheid bij Cubiss. In zijn online masterclass ging Maxim met de deelnemers van CLICK. aan de slag met maakonderwijs. Ook Mickey Touwslager, adviseur mediawijsheid bij Cubiss, deed een online sessie. Die was gericht op mediawijsheid en kunsteducatie. Maxim en Mickey delen hun tips en tricks rondom maakonderwijs, mediawijsheid en kunsteducatie om zo in je klas in te zetten.

“De deelnemers van CLICK. kregen bij de masterclass maakonderwijs een pakketje thuisgestuurd met allerlei voorwerpen erin. Er zaten bijvoorbeeld ballonnen, kaarsjes, touw, pingpongballen en elektrisch geleide tape in. Maakonderwijs moet je echt ervaren. Het is een fysiek onderwerp, waarbij je echt met je handen aan de slag gaat en onderzoekt en zelf voorwerpen in elkaar zet”, vertelt Maxim.

Waarderen van creativiteit
“Niemand had hetzelfde pakketje, dat maakte het extra leuk. De opdracht was: maak een kettingreactie. Daar mochten de deelnemers dan hun eigen invulling aan geven. Ze kregen extra punten voor samenwerken”, gaat Maxim verder. “Cultuureducatie en maakonderwijs gaan beide over creativiteit en over het waarderen van creativiteit. Bij maakonderwijs gaat het ook om kijken naar wat anderen gemaakt hebben en hoe zij dat hebben gedaan. Daarom sluit deze masterclass zo mooi aan op CLICK.”

Tip van Maxim: ‘Laat kinderen eens een kapotte stofzuiger uit elkaar halen en kijk met ze hoe die in elkaar zit. Of leer kinderen dat een pak melk niet uit de koelkast komt, door naar een boerderij te gaan en een koe te melken. Het gaat om het ontdekken en onderzoeken.’

Design thinking
“De link tussen mediawijsheid en cultuuronderwijs zit ‘m vooral in de creatieve en de onderzoekende houding”, vertelt Mickey. “Het is belangrijk om kritisch na te denken, creatief te zijn en onderzoek te doen. Voor de masterclass hebben mijn collega Sophie en ik design thinking ingezet. De deelnemers gingen in de masterclass aan de slag met het bedenken van lesideeën.”

 

“De eerste fase was: onderzoek doen. Naar elkaar, naar de doelgroep (kinderen), naar mediawijsheid en naar cultuuronderwijs. Daarna volgde de brainstorm en het bedenken van concepten. Per persoon werkten ze één lesidee uit en die resultaten deelden de deelnemers weer met elkaar. Het is een laagdrempelige manier om een les vorm te geven”, aldus Mickey.

 

Tip van Mickey: ‘Zet design thinking op school in. Het gaat hierbij om het proces zelf. Het is bewustwording en een houding die je jezelf kunt aanleren. Maakonderwijs past hier heel goed in. Wil je het bijvoorbeeld over digitale vaardigheden hebben? Doe dan eerst onderzoek samen met je leerlingen en andere leerkrachten. Ga dan brainstormen over het onderwerp. En zet dan het maakonderwijs in: ga aan de slag met die digitale vaardigheden. Wat kun je ermee? De laatste stap is reflectie: wat is de ethiek rondom digitale vaardigheden? Wat kan wel en wat niet? Dat hele proces volg je met je leerlingen en zo leer je samen.’

 

Proces centraal zetten
“Het mooie van kunst en cultuur en maakonderwijs is dat er geen goed of fout antwoord is”, vertelt Maxim. “Het gaat om het proces en het resultaat is minder belangrijk. Je kunt bij dat proces meekijken met je leerlingen en eventueel bijsturen, maar het gaat niet om een ‘perfect’ resultaat.”

Tip van Maxim: Laat je leerlingen een gedicht lezen en laat ze dan iets maken dat daarop geïnspireerd is. Laat ze vrij in het resultaat, maar kijk vooral naar het proces (en bied materialen aan waaruit ze kunnen kiezen).

 

“Wij moeten leerkrachten vaak overtuigen dat ze niet bang hoeven te zijn om fouten te maken. Een open, ondernemende houding is bij mediawijsheid, maakonderwijs en cultuureducatie heel belangrijk”, vertelt Mickey. “Het is een kwestie van nieuwsgierigheid.”

Verdiep je in de wereld van leerlingen
Tip van Mickey: ‘Bekijk onderwerpen vanuit je leerling. Ga op in zijn of haar belevingswereld. Wat vinden leerlingen interessant? Welke influencers volgen zij? Welke video’s kijken ze op YouTube? Verdiep je daarin en ga dan een open gesprek aan. Vaak hebben we al onze mening klaar vanuit ons eigen wereldbeeld. Als je je verdiept in een ander, stel je veel meer open vragen. Volg op social media mensen met wie je het niet altijd eens bent, dat verruimt je blik enorm. Vraag je eerst af: ‘Wat zie ik?’. Daarna: ‘Wat betekent dit?’ en daarna pas: ‘Wat vind ik ervan?’’

Geen ‘lesje techniek’
Mickey vindt de laagdrempeligheid heel belangrijk. “Mediawijsheid klinkt wat ingewikkeld, maar vaak doen leerkrachten al heel veel op het gebied van mediawijsheid. Alleen kunnen ze net een andere invalshoek gebruiken. Ik merk dat de deelnemers van CLICK meteen aanpakken en onderling ervaringen uitwisselen. Ze hebben ook ideeën voor op hun school of hun werkpraktijk opgedaan. Dat is het mooie aan mediawijsheid en maakonderwijs; je kunt er gemakkelijk mee aan de slag.”

Voor Maxim is het van belang dat digitale vaardigheden en maakonderwijs niet als een les techniek wordt gezien. “Het is niet de bedoeling dat je altijd de techniekleerkracht erbij haalt als je met digitale vaardigheden aan de slag gaat. Het gaat er juist om dat je een bredere aanpak gebruikt. Op ontdekkingsreis gaat met de kinderen. Soms is dat door een robot in elkaar te zetten, soms is dat met programmeren. Het gaat vooral om het plezier in het ontdekken en zelf aan de gang gaan.”

  • White Facebook Icon
  • White Instagram Icon

© 2020 - Stichting Cultlab. www.cult-lab.nl